KANSER CERRAHİSİ NEDİR?

Günümüzde kanser hastalığının tedavisindeki bütün önemli gelişmelere rağmen cerrahi tedavi en önemli tedavi girişimlerinden birini oluşturmaktadır. Cerrahi, tedavinin yanı sıra, hastalığın önlenmesi (profilaksi), tanısı (biyopsi), evrelemesi, tedaviye bağlı olan ve olmayan komplikasyonların tedavisi gibi pek çok noktada çok önemli role sahiptir. Bütün bu uygulama seçeneklerine karşılık kanser cerrahisi cerrahinin özel bir alanıdır ve özelleşmiş cerrahlar tarafından uygulanmalıdır.

Kanser riski gelişmesi olan dokunun cerrahi olarak çıkarılmasına profilaktik cerrahi adı verilmektedir. Kanserleşme riski taşıyan bağırsak polipleri, cilt lezyonları ya da meme değişiklikleri profilaktik cerrahi ile tamamen tedavi edilir. Biyopsi ise tümör dokusunun cerrahi girişim ile parça alınarak örneklenmesi ve patolojik değerlendirilmesi anlamına gelmektedir. Biyopsi alınmadan kanser tedavisi yapılması mümkün değildir. Cerrahinin kanser tedavisindeki bir diğer uygulama alanı da evrelemedir. Evreleme işleminde gereken yerlerden örnekler alınarak hastalığın yaygınlık durumu anlaşılmaya çalışılır ve buna bağlı olarak sonraki (adjuvan) tedavi düzenlenir.

Tedavi edici (küratif) cerrahinin uygulanabilmesi için hastalığın kaynaklandığı organ ya da lenf düğümlerinde sınırlı olması gereklidir. Hastada uzak metastazların olmaması ve cerrahi rezeksiyon ile elde edilen sınırın patolojik olarak tümörsüz olması gereklidir. Bu nedenle küratif cerrahi kararı alınan hastalarda sınırlar iyi çizilmelidir. Tümör, bölgesel lenf nodülleri ve nodüllerle tümör arasındaki kanallar bütünüyle çıkarılmalıdır. Tümörün bütünüyle çıkarılamadığı durumlarda da kitlenin azaltılması amacıyla geniş rezeksiyon yapılarak “küçültücü” (debulking) cerrahi uygulanabilir. Az sayıda metastaz da cerrahi ile çıkarılarak hastanın kesin tedavi şansı artırılabilir. Cerrahi, tedavi amacı dışında, hastalığın belirtilerinin ortadan kaldırılması ve hastanın rahatlatılması (palyatif cerrahi) amacıyla acil ya da planlanmış olarak uygulanabilir. Hastalık ya da tedavilere bağlı sekeller rekonstrüksiyonlarla düzeltilebilir.

Kanser tedavisindeki gelişmeler son yıllarda “organ koruyucu cerrahi” olanağını artırmıştır. Kemoterapi ve radyoterapi ile tümör dokusunun küçültülmesi ve hedef organın korunması olasılığını da artırmaktadır.