KEMOTERAPİ NEDİR?

Kemoterapi, kanser hastalığının ilaçlar kullanılarak tedavi edilmesi anlamına gelmektedir. Kemoterapide kullanılan ilaçlar kanser hücrelerinin çoğalmasını durduran (sitostatik) ya da onları öldüren (sitotoksik) maddelerdir. İlaçların büyük bölümü tek başına değil, birlikte kullanıldıkları zaman daha büyük etkiye sahiptir. Birden çok ilacın birlikte kullanıldığı tedavi yaklaşımına “kombine kemoterapi” adı verilmektedir.

Son yıllarda geliştirilen “hedefe yönelik ilaçlar” klasik kemoterapi ilaçların gerek etki gerekse yan etkiler açısından tamamen farklıdır. Hedefe yönelik ilaçlar tümör üzerinde ileri derecede seçici etkiye sahip olduklarından, klasik kemoterapi ilaçlarında görülen bulantı, kusma, kan değerlerinde düşme gibi yan etkilere neden olmayabilirler. Hangi hastalıkta hangi kemoterapi kombinasyonunun kullanılacağı medikal (tıbbi) onkologlar tarafından belirlenmektedir. Bununla birlikte her hastanın hastalığı ve genel durumu kendine özeldir ve genellemelere gidilmesi sakıncalıdır. Medikal onkolog hangi hastalıkta hangi tedavi yönteminin seçilmesi gerektiği, bu tedavinin yan etkileri, hastanın genel durumuna göre yapılması gereken değişiklikler ve onkolojinin diğer tedavi yaklaşımları konusunda uzmanlaşmış olan kişidir. Medikal onkolog tarafından reçete edilen ilaçlar yine bu konuda uzmanlaşmış olan hemşirelerce uygulanmalıdır, bunun nedeni kanser tedavisinin bu amaçla uzmanlaşmış olan merkezlerde ekip olarak yürütülmesi gereğidir.

Kemoterapi uygulama amacı tümörün tamamen yok edilmesi ve hastanın tam tedavisi (radikal kemoterapi), tümörün vücuda yayılmasının engellenmesi (adjuvan kemoterapi), tümörün büyümesinin durdurulması, yavaşlatılması ve ardından cerrahi seçeneklerin araştırılması (neoadjuvan kemoterapi) ve tümörün neden olduğu belirtilerin yok edilmesidir (palyatif kemoterapi). Bazı hastalıklarda kemoterapi cerrahi öncesinde uygulanarak tümörün küçültülmesi ve cerrahın başarısının artırılması, bazı durumlarda ise tek tedavi seçeneği olarak kemoterapi amaçlanabilir. Kemoterapi radyoterapi ile eş zamanlı (konkomittan) ya da ardışık (sekansiyel) uygulanabilir. Bu tarz kombine tedavi yaklaşımına kemo-radyoterapi adı verilmektedir. Kemoradyoterapide her iki tedavi yaklaşımının birlikte kullanılması tedavinin gücünü her iki tedavi yaklaşımının tek başına olduğundan daha fazla artırmaktadır.